Ngày 03/02/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định 216/QĐ-BTC năm 2026 về việc công bố các thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung và bãi bỏ trong lĩnh vực quản lý thuế thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Tài chính.
Quyết định này chính thức có hiệu lực từ ngày 14/02/2026 và mang đến một số thay đổi quan trọng trong quy trình thực hiện thủ tục thuế, trong đó có việc bãi bỏ thủ tục đăng ký người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh.
Đây là nội dung được nhiều cá nhân, doanh nghiệp và kế toán quan tâm, bởi người phụ thuộc là yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến số thuế thu nhập cá nhân phải nộp. Việc cập nhật đúng quy định mới sẽ giúp người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ thuế một cách chính xác và tránh các thủ tục hành chính không cần thiết.
Nội dung chi tiết như sau:
Căn cứ Tiểu mục 2 Mục 1 Phần I Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định 216/QĐ-BTC năm 2026 về danh mục thủ tục hành chính bị bãi bỏ thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Tài chính, một thay đổi quan trọng đã được áp dụng đối với thủ tục đăng ký người phụ thuộc.
Theo đó, từ ngày 14/02/2026:
- Chính thức bãi bỏ thủ tục đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh đối với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công với mã hồ sơ thủ tục hành chính 2.002229.
- Thủ tục này được thay thế bằng thủ tục đăng ký thuế lần đầu đối với người nộp thuế là cá nhân, người phụ thuộc, với mã thủ tục hành chính 1.008489.
Sự thay đổi này cho thấy định hướng của cơ quan quản lý thuế trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính và đồng bộ dữ liệu đăng ký thuế, thay vì duy trì nhiều thủ tục riêng biệt cho từng mục đích.
Trong thực tế, điều này đồng nghĩa với việc thông tin người phụ thuộc sẽ được quản lý trực tiếp thông qua hệ thống đăng ký thuế, giúp giảm bớt bước kê khai thủ công và hạn chế tình trạng trùng lặp thông tin.
Mức giảm trừ gia cảnh đối với người phụ thuộc năm 2026
Mức giảm trừ gia cảnh là khoản tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi xác định số thuế thu nhập cá nhân phải nộp.
Theo khoản 1 Điều 19 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007, được sửa đổi bởi Điều 1 Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14, quy định như sau:
“Điều 19. Giảm trừ gia cảnh
- Giảm trừ gia cảnh là số tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế đối với thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công của đối tượng nộp thuế là cá nhân cư trú. Giảm trừ gia cảnh gồm hai phần sau đây:
- Mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế là 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm);
- Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 4,4 triệu đồng/tháng.”
Tuy nhiên, từ ngày 01/01/2026, mức giảm trừ gia cảnh đã được điều chỉnh theo Điều 1 Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 như sau:
“Điều 1. Mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân
Điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh quy định tại khoản 1 Điều 19 của Luật Thuế thu nhập cá nhân như sau:
a) Mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm);
b) Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.”
Như vậy, từ năm 2026, mức giảm trừ gia cảnh được áp dụng như sau:
- 15,5 triệu đồng/tháng đối với bản thân người nộp thuế.
- 6,2 triệu đồng/tháng đối với mỗi người phụ thuộc.
Việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh này được đánh giá là phù hợp hơn với mặt bằng chi phí sinh hoạt hiện nay, đồng thời góp phần giảm gánh nặng thuế cho người lao động.
Người phụ thuộc được đăng ký giảm trừ gia cảnh gồm những ai?
Căn cứ điểm d khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, người phụ thuộc được đăng ký giảm trừ gia cảnh bao gồm nhiều nhóm đối tượng khác nhau.
Trước hết là nhóm con của người nộp thuế, bao gồm:
- Con đẻ, con nuôi hợp pháp, con ngoài giá thú.
- Con riêng của vợ hoặc con riêng của chồng.
Trong đó có các trường hợp cụ thể:
- Con dưới 18 tuổi (tính đủ theo tháng).
Ví dụ theo hướng dẫn tại Thông tư:
“Ví dụ 10: Con ông H sinh ngày 25 tháng 7 năm 2014 thì được tính là người phụ thuộc từ tháng 7 năm 2014.”
Ngoài ra còn bao gồm:
- Con từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
- Con đang học tại đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề, kể cả trường hợp đang chờ kết quả thi đại học, nếu không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng không vượt quá 1.000.000 đồng.
Bên cạnh đó, vợ hoặc chồng của người nộp thuế cũng có thể được tính là người phụ thuộc nếu đáp ứng các điều kiện quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC.
Đối với cha mẹ và người thân, các đối tượng sau cũng có thể được đăng ký là người phụ thuộc:
- Cha đẻ, mẹ đẻ.
- Cha vợ, mẹ vợ; cha chồng, mẹ chồng.
- Cha dượng, mẹ kế.
- Cha nuôi, mẹ nuôi hợp pháp.
Ngoài ra, pháp luật cũng cho phép đăng ký giảm trừ gia cảnh đối với một số cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng, chẳng hạn như:
- Anh ruột, chị ruột, em ruột.
- Ông bà nội, ông bà ngoại.
- Cô, dì, chú, bác, cậu ruột.
- Cháu ruột (con của anh chị em ruột).
- Các cá nhân khác mà người nộp thuế đang trực tiếp nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật.
Việc xác định đúng đối tượng người phụ thuộc là yếu tố quan trọng để đảm bảo việc tính thuế thu nhập cá nhân được thực hiện đúng quy định.
TRƯỜNG HỢP 1: CÁ NHÂN TỰ ĐĂNG KÝ QUA MẠNG
Bước 1: Truy cập địa chỉ thuedientu.gdt.gov.vn. Đăng nhập tài khoản Thuế điện tử cá nhân
Bước 2: Nhập mã số thuế, mật khẩu và mã xác thực để đăng nhập.
Bước 3: Vào menu “Đăng ký thuế” chọn “Kê khai và nộp hồ sơ đăng ký thuế”
Bước 4: Chọn “20-ĐK-TCT Tờ khai đăng ký thuế tổng hợp cho người phụ thuộc của cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công”
Bước 5: Kê khai thông tin vào tờ khai 20-ĐK-TCT – Tờ khai đăng ký người phụ thuộc
Bước 6: Chọn “Hoàn thành kê khai” >> “Nộp hồ sơ đăng ký thuế”
TRƯỜNG HỢP 2: TỔ CHỨC TRẢ THU NHẬP THỰC HIỆN ĐĂNG KÝ
Bước 1: Truy cập địa chỉ thuedientu.gdt.gov.vn. Đăng nhập tài khoản Thuế điện tử doanh nghiệp
Bước 2: Nhập mã số thuế, mật khẩu và mã xác thực để đăng nhập.
Bước 3: Vào menu “Đăng ký thuế” chọn “Đăng ký mới/Thay đổi thông tin của cá nhân qua CQCT”
Tại ô “Hồ sơ đăng ký thuế” chọn “20-ĐK-TH-TCT_TT105 Tờ khai đăng ký thuế tổng hợp cho người phụ thuộc của cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công thông qua cơ quan chi trả thu nhập”
Chọn “Tiếp tục”
Bước 4: Thực hiện kê khai thông tin lên Mẫu 20-ĐK-TH-TCT
Bước 5: Điền tên Giám đốc, người đại diện cơ quan chi trả thu nhập vào mục “Người nộp thuế hoặc đại diện hợp pháp của người nộp thuế”
Bước 6: Tích chọn “Hoàn thành kê khai” chọn “Nộp hồ sơ đăng ký thuế”
Bước 7: Tra cứu trạng thái hồ sơ đăng ký người phụ thuộc đã nộp
Chọn “Tra cứu hồ sơ đăng ký thuế” >> Chọn hồ sơ đăng ký thuế là “20-ĐK-TH-TCT…” >> kiểm tra thông tin tại ô “Trạng thái”
Nếu hồ sơ khai báo được lưu không có thông tin sai sót thì mất từ vài phút đến vài giờ đồng hồ để hiển thị kết quả.
Ý nghĩa của việc thay đổi thủ tục đăng ký người phụ thuộc từ năm 2026
Việc bãi bỏ thủ tục đăng ký người phụ thuộc riêng biệt theo Quyết định 216/QĐ-BTC được xem là bước đi nhằm đơn giản hóa quy trình hành chính trong lĩnh vực quản lý thuế.
Thay vì thực hiện thêm một thủ tục riêng cho mục đích giảm trừ gia cảnh, thông tin người phụ thuộc sẽ được quản lý thống nhất trong hệ thống đăng ký thuế. Điều này giúp:
- Giảm bớt hồ sơ thủ tục cho người nộp thuế.
- Tăng tính đồng bộ dữ liệu trong hệ thống quản lý thuế.
- Hạn chế sai sót hoặc trùng lặp thông tin người phụ thuộc.
Trong bối cảnh ngành thuế đang đẩy mạnh chuyển đổi số và quản lý dữ liệu điện tử, những thay đổi này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và tạo thuận lợi hơn cho người nộp thuế trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.
Kết luận
Từ ngày 14/02/2026, theo Quyết định 216/QĐ-BTC, thủ tục đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh chính thức được bãi bỏ và thay thế bằng thủ tục đăng ký thuế lần đầu đối với người nộp thuế là cá nhân và người phụ thuộc.
Song song với đó, mức giảm trừ gia cảnh năm 2026 cũng đã được điều chỉnh lên 15,5 triệu đồng/tháng đối với người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng đối với mỗi người phụ thuộc theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15.
Việc nắm rõ các quy định mới không chỉ giúp người lao động và doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ thuế, mà còn đảm bảo quyền lợi hợp pháp khi tính giảm trừ gia cảnh trong quyết toán thuế thu nhập cá nhân.
Cá nhân trực tiếp quyết toán thuế TNCN với cơ quan thuế có phải nộp hồ sơ hoàn thuế?
Cập nhật phương án Gia hạn nộp Thuế cho Doanh nghiệp tại Việt Nam năm 2024
10 việc kế toán doanh nghiệp Thái Nguyên cần làm ngay sau Tết Nguyên Đán 2026